Categories
Fotografi

Stanoje BOJOVIĆ (1909 – 1990) – Vizuelni hroničar i dokumentarista

Stanoje BOJOVIĆ, 1985. (Foto: Dragan Babović)
Stanoje BOJOVIĆ, 1985. (Foto: Dragan Babović)

Stanoje Bojović, poznat po svojoj vaspitno-obrazovnoj, kulturno-prosvetnoj i umetničkoj delatnosti rođen je 1909. godine u selu Bojoviće kod Andrijevice. Odrastao u patrijarhalnoj sredini vaspitavan je da ceni tradicionalne vrednosti.

U toku osnovnog i srednjeg obrazovanja posvećivao je posebnu pažnju upoznavanju svog naroda i njegove kulture. Učiteljku školu završio je u Beranima 1928. godine. Posle dvanajstogodišnjeg učiteljskog rada u Bosni (1929 – 1941) i zarobljeništva u Nemačkoj (Osnarbrik) tokom ratnih godina, nastavio je školovanje na Višoj pedagoškoj školi u Beogradu 1949. godine.

Polse rata bio je godinu dana učitelj u Gornjem Milanovcu. Sa stečenom diplomom nastavnika predavao je istoriju, geograafiju i ruski jezik u Gimnaziji u Vrnjačkoj Banji. Poslednjih deset godina, do penzionisanja (1966), bio je direktor Škole učenika u privredi. Da kraja života živoeo je sa porodicom u Vrnjačkoj Banji.

Od privih dana učiteljskog rada najdraži hobi mu je bila fotografija. U Bravskom pod Grmečom načinio je 1930. godine svoj prvi snimak Škola u Bravskom. Te godine kupio je na otplatu svoj prvi foto aparat „Agfa” od jednog šofera u Bosanskoj Krajini. Vremenom, fotografija je posltala sastavni deo njegovog života i usko je vezana sa njegovim profesionalnim opredeljenjem, ali i sa drugim aktivnostima: novinarstvom, planinarenjem, turizmom.

Odlaskom u penziju potpuno se posvećuje fotografiji i sakupljačkom radu i postaje pravi vizuelni hroničar i dokumentarista.

Stanoje Bojović je fotografiju stvarao kao ličnu potrebu. Njom je pokazao svoje poglede na život, razmišljanja i preokupacije.

Bogat, raznovrstan, zanimljiv, otkrivajući tematski sadržaj Bojovićevih fotografija ima višestruki značaj ne samo u fotografiji već u geografiji, geologoji, etnografiji, istoriji, socijologiji, pedagogiji, psihologiji i prirodnim nauzkama. U njegovom bogatom opusu ključno mesto zauzima fotografija etnološkog sadržaja.

Za fotografsko stvaralaštvo Foto savez Jugoslavije mu dodeljuje 1963. zvanje kandidat – majstor fotografije, a od FIAP-a (Međunarodne organizacije umetničkih fotografa) zvanje AFIAP 1967 i EFIAP 1971. Najviše zvanje u Foto savezu Jugoslavije majstor fotografije dobija 1980, a 1982. postaje počasni član ULUPUDS-a (Udruženje likovne, primenjene umetnosti i dizajnera Srbije).

Kompletna zaostavština Stanoja Bojovića se nalazi u Etnografskom muzeju Srbije gde će vrednosti nastale pedesetogodišnjim radom biti adekvatno čuvane u Arhivu Stanoja Bojovića.

Najvažniji deo Arhiva su foto-umetnički i dokumentarni materijali: negativi (preko 1700), dijapozitivi u koloru (431) i fotografije. Jedan broj originalnih fotograija se čuva i u Arhivu Foto saveza Srbije.

Facebook Twitter Linkedin